پروردگارت را كسى جز خود او نمىداند » . البته خداوند كسانى را كه بدون برخوردارى از دانش و هدايت و كتابى روشنگر ، دربارهء خدا به جدال برمىخيزند ، نكوهش كرده و مورد تهديد قرار داده است : وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا كِتابٍ مُنِيرٍ * ثانِيَ عِطْفِهِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُ فِي الدُّنْيا خِزْيٌ وَ نُذِيقُهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَذابَ الْحَرِيقِ « 1 » ، « گروهى از مردم درباره خدا بدون هيچ دانش و بدون هيچ هدايت و كتاب روشنى به مجادله برمىخيزند . آنها با تكبر و بى اعتنايى - نسبت به سخنان الهى - مىخواهند مردم را گمراه سازند ، براى آنها در دنيا رسوايى است و در قيامت عذاب سوزنده به آنها مىچشانيم » اين ابراهيم خليل است كه خداوند را به قدرتش توصيف مىكند : أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِي حَاجَّ إِبْراهِيمَ فِي رَبِّهِ أَنْ آتاهُ اللَّهُ الْمُلْكَ إِذْ قالَ إِبْراهِيمُ رَبِّيَ الَّذِي يُحْيِي وَ يُمِيتُ قالَ أَنَا أُحْيِي وَ أُمِيتُ قالَ إِبْراهِيمُ فَإِنَّ اللَّهَ يَأْتِي بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِها مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِي كَفَرَ وَ اللَّهُ لا يَهْدِي الْقَوْمَ الظَّالِمِينَ « 2 » ، « آيا نديدى كسى را كه با ابراهيم دربارهء پروردگارش محاجّه و گفتگو كرد ، زيرا خداوند به او حكومت داده بود ، هنگامى كه ابراهيم گفت : خداى من آن كسى است كه زنده مىكند و مىميراند ، او گفت من هم زنده مىكنم و مىميرانم ! ابراهيم گفت : خداى من خورشيد را از افق شرق مىآورد - اگر راست مىگويى كه حاكم بر جهان هستى - تو خورشيد را از مغرب بيرون بياور ؛ در اين هنگام آن مرد كافر مبهوت شد . آرى خداوند قوم ستمگر را هدايت نمىكند » . ابراهيم عليه السّلام وقتى كه دربارهء بقاى آفريدگار جهان و اين‌كه جاودانگى تنها از آن اوست با قومش محاجّه مىكرد ، نگاه خود را در آسمان از نقطه‌اى به نقطهء ديگر مىدوخت : فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ اللَّيْلُ رَأى كَوْكَباً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لا أُحِبُّ الْآفِلِينَ * فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي فَلَمَّا أَفَلَ قالَ لَئِنْ لَمْ يَهْدِنِي رَبِّي لَأَكُونَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّالِّينَ * فَلَمَّا رَأَى الشَّمْسَ بازِغَةً قالَ هذا رَبِّي هذا أَكْبَرُ فَلَمَّا أَفَلَتْ قالَ يا قَوْمِ إِنِّي بَرِيءٌ مِمَّا تُشْرِكُونَ * إِنِّي

--> ( 1 ) - حج / 8 - 9 . ( 2 ) - بقره / 258 .